Chandra X-ışını Gözlemevi Yeni Gizemli X-ışını Kaynakları Keşfetti

Chandra X-ışını Gözlemevi’nden elde edilen veriler, gökbilimcilerin hâlihazırdaki gözlemlerle açıklamakta zorlandığı yeni bir nesne grubunu ortaya çıkardı. Araştırma ekibi, birbirine bağlı iki yıldızdan oluşan kompakt sistemlerde gaz transferi gözlemledi. Bu süreç, yoğun kütle çekimi sayesinde bir yıldızdan diğerine madde akışı sağlarken, beklenen güçlü X-ışını yayılımının aksine çok düşük enerjili sinyaller üretti. Bunun yerine sistemlerden yoğun miktarda morötesi ışık geldiği tespit edildi.

Alabama Üniversitesi’nden Mustafa Muhibullah’ın liderliğindeki ekip, bu gözlemleri “aşırı yumuşak X-ışını kaynakları” olarak adlandırdı. Ekibin öne sürdüğü varsayım, düşük enerjili X-ışını yayılımının, sistemlerin ürettiği yoğun morötesi ışınımın bir yansıması ya da sızıntısı olabileceğidir. Yıldızlararası ortamın morötesi ışığı soğurması, özellikle Samanyolu’nun düzleminde bu kaynakların tespitini zorlaştırıyor.

Bu keşif, evrendeki gazların iyonlaşması ve Ia tipi süpernovaların tetikleyici koşulları gibi önemli astrofizik sorularına ışık tutabilir. Yeni sistemlerin, beyaz cücelerin patlama öncesi evreleri hakkında bilgi sağlaması beklenirken, aynı zamanda evrenin genişleme hızı ve karanlık enerji araştırmalarında da önemli bir rol oynayabilir. Çalışmanın sonuçları 9 Eylül’de Nature Astronomy dergisinde yayımlandı.