Kıyı Olmayan Tek Deniz: Sargasso Okyanusu Nerededir?

Sargasso Denizi, Kuzey Atlantik Okyanusu’nun ortasında yer alır ve kıyısı olmayan tek deniz olarak tanımlanır. Karalar yerine kuzeyde Kuzey Atlantik Akıntısı, doğuda Kanarya Akıntısı, güneyde Kuzey Atlantik Ekvator Akıntısı ve batıda Antiller Akıntısı sınırlarını belirler. Bu dört akıntı, devasa okyanus girdapları oluşturarak suyu adeta bir kafes içinde tutar ve bölgenin sınırlarını korur.

Jules Verne’in ‘Deniz Altında Yirmi Bin Fersah’ adlı eserinde, Sargasso denizi ‘açık Atlantik’te mükemmel bir göl’ olarak tasvir edilmiştir. 1492’deki sefer günlüklerinde Kristof Kolomb, sarı‑kahverengi Sargassum yosunlarıyla kaplanmış yüzeyi kaydetmiş ve bu yosunların gemileri okyanusun dibine çekebileceği ya da uzun süre rüzgarsız kalabileceği endişesini dile getirmiştir. Bölgenin bu korkunç imajı, Bermuda Üçgeni’nin Florida, Porto Riko ve Bermuda arasında oluşturduğu gizemli üçgenle birleşerek denizciler arasında efsanevi bir korku yaratmıştır.

Ekolojik açıdan Sargasso, nesli tükenmekte olan yılan balığı, ispermeçet, kambur balina, ton balığı, kaplumbağa ve Porbeagle köpekbalığı için hayati bir biyoçeşitlilik cennetidir. Ünlü deniz biyoloğu Dr. Sylvia Earle, bölgeyi ‘altın rengi yüzen bir yağmur ormanı’ olarak tanımlamıştır. Okyanus girdapları, suyu ve deniz canlılarını değil aynı zamanda plastik atıkları da bu merkeze hapseder; kilometrekare başına 200.000 parçaya kadar plastik yoğunluğuna sahip Kuzey Atlantik Çöp Adası bölgeyi tehdit etmektedir. 8 Aralık’ta yayımlanan araştırmalar, 1954’ten bu yana Sargasso denizinin en sıcak, en tuzlu ve en asidik seviyeye ulaştığını göstermektedir. Kimyasal okyanus bilimci Nicholas Bates, ‘milyonlarca yıldır hiç olmadığı kadar ısındığını’ belirterek küresel su döngüsünün radikal biçimde değişebileceği uyarısında bulunmuş, ‘uzun süre geri dönüş mümkün olmayan bir noktaya ulaşmış olabiliriz’ demiştir. Bu durum, bölgenin ekolojik dengesinin yanı sıra küresel iklim değişikliği açısından kritik bir kırılma noktası oluşturulmaktadır.