Konak Atatürk Meydanı’nda 125 Yıldır Aynı Hızda Dönen Saat Kulesi

İzmir’in kalbi Konak Atatürk Meydanı’nda yer alan Saat Kulesi, 1 Eylül 1900’te temelliştirildikten bir yıl sonra açıldı. Fransız mimar Raymond Charles Pere’nin tasarımı, Kuzey Afrika ve Endülüs mimarisinden izler taşıyan sekizgen bir çatıya sahip. Kule, 81 metrekarelik taban üzerine 21 metre 12 santimetre yüksekliğinde inşa edildi. Dört basamaklı mermer platform, atnalı kemerli sebiller ve üçer çeşme kurnası ile süslü bölümler, kahve dükkanları ve fıskiyeli havuzlar ile zenginleştirildi.

Tarihi boyunca İzmir’in depremlerine rağmen ayakta kalmayı başaran yapı, 1929’da bir süreliğine durmuştu. Bu dönemde Almanya’dan getirilen bir saat ustası, mekanizmayı yeniden çalıştırdı. 1994’ten itibaren 68‑yaşındaki saat ustası Feti Pamukoğlu, kulenin dört cephesindeki 75 santimetre çapındaki saatleri tek bir 22 dişli çark sistemiyle yöneten bakımı sürdürmektedir. Ağırlık ve yerçekimi prensibiyle çalışan mekanizma, altı günde bir kuruluyor ve üç ayda bir periyodik bakım geçiriyor.

Kulenin dört katının altında, dört yönü gösteren 75 santimetre çapındaki saatler tek bir mekanizma ile yönetiliyor. Pamukoğlu, “Mekanik olarak ilk günkü gibi çalışan nadide saatlerden biri” diyerek, mekanizmayı 32 yıl boyunca detaylı bir şekilde tanıdığını belirtiyor. Kulenin çalışmadığı anlar, sabah 8–9 arası telefonlarla bildiriliyor; kulenin “evladımız gibi” olduğu vurgusu, bakımın önemini yansıtıyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin açıklamasına göre, saat kulesi 125 yıl boyunca şehrin önemli simgelerinden biri olarak kalmaya devam ediyor.