Türkiye‑Danimarka Kültür Varlıkları İadesinde Yeni İş Birliği Modelleri
Cenevre Uluslararası Konferans Merkezi’nde 16‑17 Eylül 2026 tarihleri arasında UNESCO iş birliğiyle düzenlenen “Kültür Varlıklarının İadesi Alanında Yeni Anlaşma ve İş Birliği Biçimleri” başlıklı Bölgesel Diyalog toplantısında Türkiye ve Danimarka temsilcileri bir araya geldi. Toplantıda Kültür ve Turizm Bakanlığı Kaçakçılıkla Mücadele Dairesi Başkanı Zeynep Boz ile Kopenhag’daki Ny Carlsberg Glyptotek Müzesi Direktörü Gertrud Hvidberg Hansen, “Kültürel Miras Bağ Kuruyor: Kültür Varlıklarının İadesi ve Türkiye‑Danimarka Müzecilik İş Birlikleri” başlıklı ortak sunumda, Boubon Antik Kenti kökenli Roma İmparatoru Septimius Severus’a ait bronz başın Türkiye’ye iadesine kadar olan süreci anlattı.
İade süreci, Prof. Dr. Jale İnan’ın 1970’lerden itibaren Boubon üzerine yürüttüğü bilimsel araştırmalarla başladı. 1979’da Glyptotek, baş ve gövde parçalarını yan yana getirerek aynı heykele ait olduklarını tespit etti ve bu bilimsel kanıt, Glyptotek yönetimiyle şeffaf bir diyalog sonucunda eseri Türkiye’ye iade etmeye karar vermesine yol açtı. 1970 yılında Robert Hecht aracılığıyla Glyptotek koleksiyonuna giren bronz baş, 2026’da Türkiye’ye iade edildi; gövde parçası ise 2023 yılında geri döndü. Aynı zamanda 48 pişmiş toprak mimari levha da Burdur’un Düver bölgesinde yapılan kaçak kazılardan çıkarıldı ve iade edildi, toplam 49 eser iadesiyle kalıcı bir kültür ortaklığı kuruldu.
İade edilen eserlerin sergileme ve bilimsel üretim alanında iş birliği, 2025’te Glyptotek uzmanlarının Türkiye turuna ve 2026’da Kopenhag’da açılan “Roma İmparatorluğu’nda Modanın Gücü” sergisinde sergilenmeye kadar uzandı. 2027’de planlanan “Sagalassos: Heykelin Bütünsel Tiyatrosu” sergisi, Kopenhag Üniversitesi araştırmacıları ve Türkiye ile Belçika arkeologlarının ortak katkılarıyla hazırlanıyor. Bu kapsamda, Boubon Antik Kenti üzerine devam eden saha çalışmalarının ilerleyen dönemde kapsamlı bir uluslararası sergiye ve bilimsel yayına dönüştürülmesi hedefleniyor; kültür köprüsü, araştırma, uzman değişimi, konservasyon ve yeni sergi projeleriyle genişleyecektir.
