Uzay Görevlerinde Kullanılacak Kurabiye, Plastik Atıklardan Üretildi

NASA tarafından finanse edilen bir proje kapsamında, Güney Illinois Üniversitesi Carbondale’da görev yapan mikrobiyolog Dr. Lahiru Jayakody ve ekibi, plastik ve tarımsal atıklardan astronotların beslenmesi için yenilebilir ürünler geliştirdi. Proje, tek kullanımlık PET su şişeleri gibi plastik atıkları özel olarak tasarlanmış mayalar aracılığıyla protein, yağ ve aroma maddelerine dönüştürmeyi hedefliyor. Elde edilen besin karışımı, 3D yazıcı kullanılarak disk şeklinde “kurabiye” biçiminde şekillendiriliyor. Bu yaklaşım, uzun süreli uzay görevlerinde astronotların kaynakları verimli kullanabilmesi için tasarlanmıştı.

İlk aşamada, PET plastik yüksek sıcaklık ve basınç altında su ve oksijenle reaksiyona sokularak daha küçük karbon moleküllerine ayrıştırılıyor. Bu moleküller, genetik olarak yeniden programlanmış mayalara besin olarak veriliyor ve maya, plastikten elde edilen karbonu protein, yağ gibi besin maddelerine dönüştürüyor. Aynı zamanda farklı bir maya türü, bitkisel atıklardan vanilya aroması üretmek için kullanılıyor. Tüm bu bileşenler, nişastayla karıştırılarak yenilebilir ürünlere dönüştürülüyor ve 3D yazıcıyla disk şeklinde “kurabiyelere” şekillendiriliyor. Şu ana kadar ürünler insanlarda tadılmadı ve tüketilebilmesi için gerekli kurumsal onaylar bekleniyor.

Maliyet açısından, mevcut üretim yöntemi kilogram başına yaklaşık 60 dolar olarak hesaplanıyor, ancak araştırmacılar maya verimliliğinin artırılması ve üretimin ölçeklendirilmesiyle bu maliyetin gelecekte düşebileceğini öngörüyor. Yöntem, yalnızca uzay görevlerinde değil, denizaltılar ve afet bölgeleri gibi kaynakların sınırlı olduğu zorlu koşullarda da kullanılabilir. Plastik atıkların azaltılması ve artan gıda ihtiyacına çözüm sunma potansiyeliyle bu teknoloji, çevre odaklı bir inovasyon haline gelebilir.