Yapay zeka sohbet botları insan davranışını robotlaştırabilir mi? Araştırma uyarısı

Bir uluslararası araştırma ekibi, AI & Society dergisinde yayımlanan bir çalışma ile müşteri hizmetlerinde kullanılan sohbet botlarının insan davranışları üzerindeki potansiyel etkisini inceliyor. Birmingham Üniversitesi’nden Inci Toral‑Manson ve Linnaeus Üniversitesi’nden Selcen Öztürkcan, bu süreci “robotik insanlık” (robotoid humanness) olarak adlandırdı. Kavram, insanların makinelerle daha anlaşılabilir, “doğru” veya sosyal açıdan kabul edilebilir hale gelmek için zamanla makinelere özgü hız, mantık ve iletişim biçimlerine uyum sağlamasını ifade ediyor.

Araştırmacılar süreci üç aşamada tanımlıyor. İlk aşamada kullanıcı, sohbet botunu yalnızca işlevsel bir araç olarak değil, sosyal bir etkileşim içinde olduğu gibi iletişim kuruyor. İkinci aşamada bot, kullanıcının davranışlarından hareketle bir “istatistiksel yansıma” oluşturuyor. Üçüncü aşamada ise tekrar eden etkileşimlerin etkisiyle kullanıcı, bu yansımaya ve makinenin iletişim biçimine giderek daha fazla uyum sağlıyor. Öztürkcan, makine öğrenmesi ve yapay zekanın kullanıcı girdilerine göre bot davranışlarını sürekli değiştirerek daha kişiselleştirilmiş, insana benzeyen iletişim sunabileceğini belirtti.

Çalışmanın önemli bir sınırlılığı, modelin henüz gerçek dünyada test edilmemiş olmasıdır; dolayısıyla yapay zekanın insanları “robotlaştırdığını” kanıtlamıyor. Aarhus Üniversitesi’nden Jean‑Paul Jde Cros Peronard, müşteri hizmetlerinde yaygınlaşan yapay zeka ve robotların etik kullanımı için insanların bu sistemlerle nasıl etkileşimde bulunduğunu anlamanın gerekliliğini vurguladı.